Sự kiện do Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED) tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Tại diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết khoa học đang mở ra những hướng đi mới trong trí tuệ nhân tạo, y tế, bán dẫn và năng lượng sạch.
Tuy nhiên, biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng và dịch bệnh vẫn là những thách thức không quốc gia nào có thể tự mình giải quyết. Đối với Việt Nam, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữ vai trò trung tâm trong mô hình tăng trưởng mới.
Hợp tác quốc tế là một phần thiết yếu của quá trình này. Việt Nam mong muốn tiến xa hơn trong việc tiếp nhận tri thức và công nghệ; cùng các đối tác tạo ra tri thức mới, phát triển công nghệ và chia sẻ thành quả.
Bộ trưởng đề nghị Diễn đàn tập trung vào ba trọng tâm. Theo Bộ trưởng, khoa học cần nguồn lực ổn định, đầu tư cho con người và dành thời gian để những ý tưởng tốt trưởng thành. Nghiên cứu cơ bản có thể cần nhiều năm để thể hiện đầy đủ giá trị.
Các nhà khoa học trẻ cần không gian tự do để đặt câu hỏi mới và thử nghiệm những ý tưởng táo bạo. Cơ chế tài trợ phải công bằng, minh bạch và phù hợp với từng loại hình nghiên cứu.
Cần chấp nhận rằng nghiên cứu trung thực vẫn có thể không đạt kết quả như dự kiến. Đồng thời, phải bảo đảm chất lượng khoa học và trách nhiệm sử dụng nguồn lực công.
Về tăng cường gắn kết nghiên cứu với doanh nghiệp, Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi, nhà khoa học đóng góp tri thức và giải pháp mới, doanh nghiệp tham gia xác định nhu cầu, đầu tư và đưa kết quả vào thực tiễn.
Sự hợp tác này cần bắt đầu ngay từ khâu xác định bài toán; cần hỗ trợ thử nghiệm, chế tạo mẫu và đưa những kết quả có triển vọng từ phòng thí nghiệm đến sản xuất.
Thành công phải thể hiện ở sản phẩm tốt hơn, doanh nghiệp mạnh hơn và cuộc sống người dân được cải thiện. Để chuyển quan hệ đối tác quốc tế thành hành động chung, Bộ trưởng nhấn mạnh cần xác định các ưu tiên chung, phối hợp kêu gọi đề xuất nghiên cứu; cùng đóng góp kinh phí, chia sẻ hạ tầng và chuyên môn. Cần tạo thêm cơ hội để các nhà khoa học trẻ làm việc cùng đồng nghiệp quốc tế, xây dựng những mối quan hệ hợp tác lâu dài. Giá trị thực sự của hợp tác không chỉ ở thỏa thuận được ký kết mà ở kết quả các bên cùng tạo ra.